PROGRAM I STATUT KOMITETA ZA REKONSTITUCIJU KOMUNISTIČKE PARTIJE JUGOSLAVIJE

PROGRAM

REKONSTITUCIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE JUGOSLAVIJE POD MAOIZMOM GLAVNI JE ZADATAK MISLEĆEG SOCIJALISTIČKOG PROLETARIJATA

Komunistička partija Jugoslavije, kao krv i meso jugoslovenskog proletarijata, uprkos teškim i burnim periodima koje su je u putu zadesile, istrajala je u borbi za istorijski komunistički program te se latila veličanstvenog zadatka osvajanja vlasti u službi svjetske proleterske revolucije. Nad ovim prostorima ona je uzdigla grimizno crvenu zastavu, pečat njene službe proletarijatu svijeta i jedinoj ideji vrijednoj žrtve njenih najboljih kćeri i sinova – komunizmu.

Oni koji su se borili za emancipaciju čovječanstva nisu marili za cijenu. Komunistički borci neviđenom su patnjom platili svoju nepopustljivu klasnu poziciju. Ponosno noseći crveni barjak, oluje klasnog neprijatelja i podmuklog revizionizma nisu mogle izbrisati njihovo ogromno, neprocjenjivo revolucionarno naslijeđe koje ih je zauvijek okovalo u besmrtnosti. Narodni neprijatelji danas pokušavaju odvući proletarijat s veličanstvenog puta koji je u muci izvojevao decenijama, počevši s likvidacijom Partije 1948. godine, izdajničke ruke revizionizma naučile su narodne mase njegov modus operandi – prakse socijal-fašizma zaslađene pričom o društvenom preobražaju. Sve do dan danas, gdje god da se pojave, revizionistička paščad bestidno pljačkajući ime Partije nastoje iscrpiti snage narodnih masa u unaprijed izgubljenoj borbi. Pa ipak, godine utjecaja revizionizma iznova su pokazale njegovu trulu prirodu te mu time odnijele svaku vjerodostojnost. Proletarijat i ugnjetene klase ne mogu više biti zavarane revizionističkim lažima i prevarama. Najrevolucionarnija klasa, koja je nekoć krvlju natopila zemlju kako bi je oslobodila od izdajnika i okupatora, najbolje shvata šta predstavlja ona prava, istinski revolucionarna Komunistička partija Jugoslavije – ona to najbolje shvata jer vapi za njom.

Usred složenih istorijskih prilika, Komunistička partija Jugoslavije danas se nalazi u fazi vlastite rekonstitucije. Nama najamnim robovima ne treba formalnog obrazovanja, pa da jasno vidimo da je glavna potreba klasne borbe proletarijata bivše Jugoslavije rekonstituisanje te partije, to jest, naprednog i organizovanog odreda naše klase. U skladu s ovim, ona glavna protivrječnost s kojom se komunisti u nastajanju bivše Jugoslavije danas moraju suočiti jeste protivrječnost između likvidacije i rekonstitucije. Konac djelo krasi, misleći socijalistički proletarijat koji ustaje protiv likvidacije i pred sobom ruši neprijatelja, očistit će iz svoga korita sve likvidatorsko smeće koje je tu nabacano, pa ako se revizionizam usudi pokušati okrenuti tok te sile, odnijet će i brisat s lica zemlje njega i sve ono što se klasi suprotstavi, jer napredak mnogo je draži od obećanja, fraza i tlapanja!

Sasvim je razumljivo što je naš, u suštini još uvijek pionirski rad, do sada mogao sebi postavljati samo skromne zadatke. Tako je Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije prvobitno osnovan na podlozi kratkoga dokumenta „Podignite crvenu zastavu maoizma kako biste ispunili zadatak rekonstitucije Komunističke partije Jugoslavije!“ – iako još uvijek nesazreo i nerazvijen po svom sadržaju, značaj tog kratkog dokumenta bio je u tome što je on po prvi put na prostorima bivše Jugoslavije pozvao na ujedinjenje pod zastavom maoizma i što je, pred našim komunistima u nastajanju, uspostavio kao veliki zadatak rekonstituisanje Komunističke partije Jugoslavije. Procijenivši da se pokret na prostoru bivše Jugoslavije nalazi u epohi teorijske zbrke, djelatnost jednomišljenika ujedinjenih u našoj organizaciji pozabavljala se u narednom periodu prvenstveno s obnovom teorijskih osnova marksizma i s teorijskim obračunom s revizionizmom.

Naš se rad sada kreće od opšteg i apstraktnog ka posebnom i konkretnom, to je nužni uslov plodotvorne borbe za rekonstituisanje Komunističke partije Jugoslavije. Ovaj izuzetni zadatak moguće je ostvariti, kako je pokazalo čitavo iskustvo međunarodnog proletarijata, jedino s uspostavom programa (najbliži i konačni ciljevi pokreta) koji daje revolucionarnim borcima za komunizam osnov i temelj idejnog jedinstva, zastavu koja mobiliše i ujedinjuje. Međutim, kao što postoje dva programa u revoluciji, dva strategijska plana – boljševički i oportunistički – tako postoje i dvije forme organizacije. Jedino boljševičko jedinstvo programskih, taktičkih i organizacionih shvatanja može biti onaj stvarni granitni temelj koji će zagarantovati uspjeh našeg napora rekonstitucije. Zato nije dovoljno da se marksisti-lenjinisti-maoisti, osim ako ne žele da postanu nešto nalik na porodični kružok, bore samo za revolucionarni program. Stvarnost koja je mnogo radikalnija od nas samih zahtjeva da se istovremeno i borimo za revolucionarnu organizaciju, to jest za stvaranje takve organizacije koja je kadra da taj program i ostvari.

Jasno je da je naš zadatak osobito složen i zbog toga se u ovom trenutku mi ograničavamo samo na to da naznačimo opšti pravac i glavna pitanja naše revolucije. Mi nemamo mogućnosti da ovdje potvrđujemo iscrpnim dokazima svaku našu tezu, ali smo spremni da to učinimo ako naši protivnici zažele. Vjerujemo da upravo tu leži značaj ovog Programa i Statuta koji je usvojen na Prvoj zemaljskoj konferenciji Komiteta za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije.

I. KAPITALIZAM

Od svog postanka, postojeći društveni poredak u sebi sadrži sve elemente vlastite propasti. Revolucionarna buržoazija, čiji se način proizvodnje nije mogao dovesti u sklad s lokalnim i staleškim privilegijama, razbila je feudalni poredak i na njegovim ruševinama uzdigla carstvo ravnopravnosti vlasnika robe, slobodne konkurencije i ostalih buržoaskih divota. Ovaj svjetskoistorijski pothvat dozvolio je kapitalističkom načinu proizvodnje, da se, dotle nečuvenom brzinom, slobodno razvija i prevazilazi svoje feudalne okove. Ali taj razvitak vodi postojeći društveni poredak k njegovom vlastitom rastočenju, pretvarajući ogromnu većinu stanovništva sve više i više u proletere, klasu koja u svom samootuđenju vidi stvarnost svoje neljudske egzistencije.

Glavnu osobinu kapitalističkog društva sačinjava robna proizvodnja koja je u visokoj mjeri razvila svoju najvišu formu, kapitalističku robnu proizvodnju. Suština kapitalističkog načina proizvodnje jeste prisvajanje društvenog rada, organizovanog robnom privredom, od strane pojedinih lica. Dok je u pretkapitalističkim formacijama eksploatacija služila isključivo ciljevima trošenja, u kapitalističkom društvu se više ne proizvodi neposredno za vlastite potrebe ili potrebe eksploatatorske porodice, već za tržište. Osnovna protivrječnost toga društva jeste protivrječnost između društvenog karaktera proizvodnje i privatnog vlasništva nad sredstvima proizvodnje.

Ova protivrječnost svojstvena kapitalističkom načinu proizvodnje izvor je socijalnog rata između rada i kapitala, to jest između proletarijata i buržoazije. Ona je izvor i suvišne proizvodnje karakteristične za naše društvo, koja se izražava u sve više ili manje oštrim krizama hiperprodukcije. Kako razvitak kapitalizma znači proširena reprodukcija njegovih osnovnih protivrječnosti, jedino rješenje svih onih zala koje proizlaze iz kapitalističkog načina proizvodnje jeste njegovo prevazilaženje kroz socijalističku revoluciju.

Nad proletarijatom se kao klasi koja zbog svog ekonomskog položaja mora da prodaje svoju radnu snagu uslovi egzistencije buržoaskog društva postavljaju kao nešto slučajno, nad čim pojedini proleteri nemaju nikakve kontrole i nad čim nikakva društvena organizacija im ne može dati kontrolu. Zbog toga proletarijat, da bi došao do uvaženja sebe kao ličnosti, mora ukinuti i prevazići sopstvene životne uslove, ali ih on ne može ukinuti bez da ukine sve neljudske životne uslove postojećeg društvenog poretka koji su sažeti u njegovoj situaciji. To ga čini vodećom snagom revolucije i najrevolucionarnijom klasom u istoriji. S druge strane, buržoazija u svom samootuđenju vidi svoju sopstvenu moć i posjeduje u njemu privid ljudske egzistencije. Oboje su uobličenja svijeta privatne svojine i stoje u protivrječnosti jedno s drugim.

Cijepanje društva na klase podrazumijeva da „pogled na život i svijet“ svojstven datoj epohi nema jedinstven karakter – on je različit i varira prema njihovom položaju, njihovim težnjama i toku njihove međusobne borbe. Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije u vezi s tim naglašava sljedeće:

• Buržoaska filozofija u njenim raznovrsnim idealističkim nijansama izvršuje socijalni nalog svoje klase: ona nastoji da vječito održi poredak eksploatacije čovjeka od strane čovjeka, ali je prinuđena da tu eksploataciju prerušava u napredak i progresivnost, a da svoj klasni interes predstavi kao interes društva napose. Buržoaska ideologija se dakle prožima licemjerstvom, i ukoliko život otkriva lažnost te ideologije, utoliko jezik buržoazije postaje uzvišeniji i moralniji.

• Proleterska filozofija, to jest savremeni dijalektički materijalizam, ponikla je kao zakonomjerni rezultat ljudskog društva, mnogovjekovnog razvitka nauke i kao teorijsko uopštenje tog razvitka s pozicije najrevolucionarnije klase u istoriji društva – proletarijata. Tek onda kada su se društvene protivrječnosti koje su sazrijevale u krilu kapitalizma počele ispoljavati u žestokim klasnim okršajima između proletarijata i buržoazije je postalo moguće da genijalni umovi Marksa i Engelsa razore teorijske osnove metafizike i stvore nov, istinski naučan, dijalektički metod, te da s pozicije proletarijata izvedu sve zaključke koji su proizlazili iz društvenog razvitka, a naročito iz gorespomenutih borbi proletarijata i buržoazije.

Socijalna revolucija proletarijata koja zamjenjuje privatnu svojinu nad sredstvima za proizvodnju i razmjenu s društvenim te uvodi plansku organizaciju društvenog proizvođačkog procesa, da bi osigurala blagostanje i stvarno razviće svih, uništi će podjelu društva na klase i time osloboditi čitavo ugnjeteno čovječanstvo, uništavajući sve oblike eksploatacije jednog dijela društva nad drugim.

Neophodni uslov za tu socijalnu revoluciju jeste diktatura proletarijata i uzastopne kulturne revolucije, to jest uspostavljanje od strane proletarijata takve političke vlasti koja će mu omogućiti da uništi svaki otpor eksploatatora. Komunistička partija stavlja sebi u zadatak da osposobi proletarijat za izvršenje njegove velike istorijske misije, organizuje ga u samostalnu političku partiju kadru da osvoji vlast nasuprot svim buržoaskim partijama, raskrivajući pred čitavim radnim narodnim masama neophodnost socijalne revolucije.

II. IMPERIJALIZAM

Proces koncentracije i centralizacije kapitala, uništavajući slobodu konkurencije, doveo je u početku XX vijeka do slivanja finansijskog kapitala s jako koncentrisanim industrijskim kapitalom i obrazovanja moćnih saveza kapitalista koji su dobili odlučujući značaj za čitav ekonomski život. Time je kapitalizam pokušao u velikim kapitalističkim zemljama da zamjeni anarhijski način kapitalističke proizvodnje, ali bez da odstrani imanentne mu protivrječnosti. Naprotiv, protivrječnosti su se zaoštrile i započeta je ekonomska deoba svijeta već podijeljenog između najbogatijih država. Taj novi, posljednji stadij kapitalizma, stadij finansijskog kapitala, koji neizbježno zaoštrava borbu među pojedinim kapitalističkim državama, jeste stadij imperijalizma.

Savremenom monopolističkom kapitalizmu za ostvarivanje više ili manje regularne proširene reprodukcije neophodno je da ostvaruje ne prosječan, već maksimalni profit. To je pokretačka snaga imperijalizma koja određuje sve najvažnije pojave u oblasti njegovog razvoja i objašnjava njegov protivrječan razvitak. Nužnost da se postignu maksimalni profiti gura monopolistički kapitalizam na korake kao što su podjarmljivanje i sistematsko pljačkanje kolonija i polukolonija, pretvaranje niza nezavisnih zemalja u zavisne zemlje, organizovanje novih ratova, koji su za savremeni monopolski kapital najbolji „biznis“ za izvlačenje maksimalnih profita, i najzad, pokušaji zadobivanja svjetske ekonomske dominacije. Otud neizbježno proističu imperijalistički ratovi, ratovi za gospodstvo nad najvećim dijelom svjetskog viška vrijednosti.

S prelazom kapitala u njegov monopolistički i posljednji stadiji, završava se istorijski period svjetske buržoaske revolucije, klasa buržoazije prelazi u tabor kontrarevolucije a zajedno s Velikom oktobarskom socijalističkom revolucijom otvorena je nova era, era propadanja kapitalizma, era svjetske socijalističke revolucije. Glavna snaga te revolucije je proletarijat kapitalističkih zemalja, a njegovi saveznici su narodi ugnjetenih kolonija i polukolonija.

Buržoazija naprednih zemalja u potpunosti je zgazila princip ravnopravnosti nacija i zamijenila ga principom punih prava šačice imperijalističkih zemalja da slobodno eksploatišu veliku većinu svjetskog stanovništva. (Staljin) Imperijalizam bezočno i bezdušno pljačka sve zemlje trećega svijeta, to jest 3⁄4 čovječanstva, dok istovremeno održava relativni mir kod kuće hraneći plodovima svog pljačkanja golemi sloj podmićene radničke aristokratije. U isto vrijeme, imperijalistička buržoazija prinuđena je silom opštih tendencija inherentnih imperijalizmu da sve više povećava eksploataciju viška vrijednosti na svojoj teritoriji, što u kombinaciji s krizama i pripremama za ponovnu podjelu već podijeljenog svijeta pogoršava položaj, i u određenoj mjeri vodi raspadu, radničke aristokratije.

Međunarodni proleterski pokret, kao pokret koji ima da izvrši veliko djelo društvenog preobražaja, u eri monopolističkog kapitalizma mora biti antiimperijalistički, jer su izmjene u međunarodnoj situaciji pretvorile nacionalno pitanje iz elementa buržoasko-demokratske u element proletersko-socijalističke revolucije. Bez obzira na to koje klase, partije ili pojedinci u ugnjetenim zemljama priđu revoluciji i bez obzira na to jesu li oni svjesni te činjenice i razumiju li je, njihova revolucija postaje dio proletersko-socijalističke svjetske revolucije, a oni postaju njeni saveznici ako se suprotstavljaju imperijalizmu. Stoga je razvitak narodnih revolucija u kolonijama i polukolonijama, u čiju kategoriju spadaju i sve zemlje bivše Jugoslavije, za klasu proletarijata važan momenat jer on u korijenu potkopava pozicije kapitalizma i pretvara te zemlje iz rezervi imperijalizma u rezerve proleterske revolucije.

U tome poslu, međutim, nacionalna buržoazija nije dosljedan saveznik. Budući da je pod pritiskom imperijalizma, ona može imati revolucionarne strasti i u određenim trenucima i u određenoj mjeri može učestvovati u revoluciji i boriti se protiv imperijalizma – ali njoj nedostaje hrabrosti da potpuno raskine s imperijalizmom i feudalizmom jer je ekonomski i politički slaba i još uvijek ekonomski povezana s istim. Budući da je sve to istina, proletarijat ostaje kao jedina klasa koja se u ugnjetenim kolonijalnim i polukolonijalnim zemljama može latiti zadatka da uzdigne nacionalnu zastavu i bude na čelu one borbe čija je oštrica usmjerena protiv imperijalizma.

Pod rukovodstvom klase proletarijata, borba za nacionalno oslobođenje od imperijalizma prevazilazi svoj buržoaski nacionalistički sadržaj i poprima internacionalistički sadržaj. Iako je po svom društvenom karakteru takva revolucija i dalje u osnovi buržoasko-demokratska, to više nije stara revolucija koju predvodi buržoazija zarad zavođenja buržoaskog društva pod buržoaskom diktaturom. To je nova revolucija čiji je cilj da u prvom stadiju stvori novo demokratsko društvo i državu pod zajedničkom diktaturom svih revolucionarnih klasa. Takva revolucija napada imperijalizam u samim njegovim korijenima i stvara povoljne uslove za neprekidni prelaz k socijalističkoj revoluciji. Stoga demokratska revolucija novog tipa, nova demokratska revolucija, prevazilazi nacionalistički karakter buržoasko-demokratske revolucije i postaje sastavni dio proletersko-socijalističke svjetske revolucije.

Velika oktobarska socijalistička revolucija je svojom pojavom i svojim posljedicama dokazala da se raspadaju temelji starog kapitalističkog poretka. Ne mogući gospodariti produktivnim snagama koje je stvorio, kapitalizam je odveo svjetskom ratu i, kroz ovaj, svojoj očiglednoj katastrofi obaranjem imperijalističke buržoazije u jednoj od najvećih kapitalističkih zemalja svijeta i postavljanjem na vlasti socijalističkog proletarijata. Podrivajući imperijalizam, oktobarska revolucija je istovremeno stvorila moćnu i otvorenu bazu svjetskog revolucionarnog pokreta, Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika, centar oko kojeg se moglo okupljati i organizovati jedinstveni front proletera i ugnjetenih naroda svih zemalja protiv imperijalizma.

Ovaj veliki podvig mislećeg socijalističkog proletarijata dočekali su neprijatelji revolucije s glasnim proročanstvima kako obični radnici i seljaci neće biti u sposobnosti da rukovode sa složenim privrednim, kulturnim i političkim životom tako goleme zemlje. Ubrzo su se „proročanstva“ imperijalista i njihovih lakeja pretvorila u prah. Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika razorio je jednom za sva vremena reakcionarnu ideju da proletarijat ne može gospodariti bez klase eksploatatora. Uprkos ogromnim unutrašnjim i spoljnim preprekama, sovjetska vlast, prevođena Lenjinom i Staljinom, jačala je iz dana u dan, hrabro sprovevši najradikalnije društvene promjene i napredujući ka komunizmu.

Sva politika koju su vladajuće klase cijelog kapitalističkog svijeta u toku i posle Velike socijalističke oktobarske revolucije vodile, samo je još više podrila temelje postojećeg poretka. Prije nego li je kapitalistički svijet mogao predahnuti, Drugi svjetski rat izbio je iz istih osnovnih uzroka iz kojih i prvi. Neposredna priprema toga rata bila je pojava fašizma kao otvorene terorističke diktature najreakcionarnijih i najagresivnijih elemenata finansiskog kapitala. Pobjeda fašizma u nizu zemalja, pomognuta izdajničkom ulogom socijal-demokratije i s ustupcima koju su mu davali vladajući monopolistički krugovi Engleske, Francuske, Amerike i drugih zemalja kako bi ga usmjerili protiv međunarodnog radničkog i antiimperijalističkog pokreta, obilježila je zaoštravanje krize kapitalizma i pripreme agresivnih planova za novu podjelu svijeta.

Drugi svjetski rat završio se s raspadom jedinstvenog, sveobuhvatnog svjetskog tržišta, silnim porastom snaga i uloge Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika, ispadanjem iz kapitalističkog sistema čitavog niza zemalja, od kojih najvažniju ulogu ima kineska revolucija, neviđenim razmahom radničkog i antiimperijalističkog pokreta u čitavom svijetu i oslobodilačkim ratovima u kolonijalnim i polukolonijalnim zemljama. Snage imperijalizma su oslabljene, a snage socijalizma bile su znatno ojačane.

Revolucionarni, demokratski i socijalistički preobražaji koji su se izvršili u nizu zemalja u predratnom i poslijeratnom periodu sastavni su dio onog revolucionarnog svjetsko-istorijskog zbivanja koje je pokrenuto Velikom oktobarskom socijalističkom revolucijom. U tome se procesu ispoljava opšti razvitak savremenog društva čija je glavna tendencija revolucija.

Sve to pokazuje da je, prije svega, kako je to izvrsno objasnio drug Staljin, oktobarska revolucija zadala svjetskom kapitalizmu smrtnu ranu, od koje se on više nikada neće oporaviti. Kapitalizam nikada sebi ne može povratiti onu „ravnotežu“ i onu „stabilnost“ koju je imao prije Velike oktobarske socijalističke revolucije. Uzurpiranje Lenjinove i Staljinove partije od strane revizionizma, odrođavanje u socijal-fašizam i eventualni raspad Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika ne mijenja značaj ovog smrtnog udarca koji je oktobarska revolucija zadala i niko nije u stanju vratiti istoriju unazad, jer je razvitak kapitalizma došao do takvog stadija gdje plamen revolucije neizbježno mora izbijati, čaš u centrima imperijalizma, čaš na periferiji.

III. KRALJEVINA JUGOSLAVIJA

Velika oktobarska socijalistička revolucija imala je prvorazredan značaj za razvitak revolucionarnog i radničkog pokreta na Balkanu. U opštem revolucionarnom vrenju koje je obuhvatilo centralnu i južnu Evropu, svaka pobjeda revolucionarne sovjetske vlasti odzvanjala je duž i najzabačenijeg dijela Srbije, Crne Gore i slovenskih dijelova Austro-Ugarske. Posebno utjecajna po ugnjetene južnoslovenske narode bila je nacionalna politika boljševika koja je odlučno odbacila i razgolitila staro buržoasko shvaćanje nacionalnog pitanja, pretvorivši ga od posebnog pitanja borbe protiv nacionalnog ugnjetavanja u opšte pitanje oslobođenja od imperijalizma.

Prvobitno su imperijalisti antante željeli spasiti Austro-Ugarsku, bedem konzervatizma u centralnoj Evropi, od potpunog uništenja. Južnoslovenska buržoazija, na povod imperijalista antante i s potporom međunarodnih austrofila i sitnoburžoaskih sporazumaša, zagovarala je autonomiju ugnjetenih slovenskih naroda u okviru, a ne potpuno razaranje, Habsburškog Carstva. Tek onda kada je postalo očigledno da se u oči revolucionarne krize Austro-Ugarska Habsburška monarhija, usred svojih vlastitih unutrašnjih protivrječnosti, ne može spasiti je južnoslovenska buržoazija potrčala da uspostavi svoj administrativni aparat kako bi spriječila formiranje sovjetskih republika poput onih koje su se već formirale u Vojvodini i Slavoniji.

Stvaranje jedinstvene države južnih slovena – to je bio istorijski zadatak koji je stajao pred južnoslovenskim narodima i njihova istinska želja. Ni nacionalno ugnjetavanje, ni raspirivanje vjerskih razlika ne bi bilo moguće u okviru Balkanske demokratske federacije pri potpunom i dosljednom demokratizmu. Južnoslovenskim narodima bio bi obezbjeđen širok i slobodan razvitak. Umjesto toga, kompromisom kontrarevolucionarnih snaga i pod pritiskom imperijalista antante, „jedinstvena država“ stvorena na ruševinama Habsburškog Carstva poprimila je oblik tamnice naroda zauvijek okaljane u sjećanju jugoslovena, Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije Kraljevina Jugoslavija.

Velikosrpska buržoazija igrala je glavnu ulogu u političkom životu Jugoslavije, a centralna politička ličnost u Jugoslaviji bio je kralj Aleksandar. To je proizašlo iz toga što je jedino srpska buržoazija imala vojsku za vrijeme ujedinjenja, što je kontrarevolucionarnim snagama bilo od izvanredne važnosti za zavođenje sopstvenog administrativnog aparata na prostoru Jugoslavije. Prvobitno je uveden režim „liberalne“ monarhije, suštinski kompromis između slovenačke, hrvatske i srpske buržoazije, ali je velikosrpska buržoazija, kako bi prestigla svoje slovenačke i hrvatske ekvivalente, morala da se drži velikosrpskog programa koji je od nje zahtijevao da osamostali svoju vlast od Narodne skupštine i vlade. Tako je s Vidovdanskim ustavom i zvanično sankcionisana vlast kralja Aleksandra, da bi kasnije čitav parlamentarni sistem ustupio mjesto monarhofašističkoj diktaturi. Takva vladavina dozvolila je velikosrpskoj buržoaziji da stvori sebi povoljnu poziciju naspram slovenačke i hrvatske buržoazije, ali i da vodi sistematske progone i programe denacionalizacije protiv ugnjetenih nacija u Jugoslaviji.

Imperijalizam nije razvijao proizvodne snage Jugoslavije. Dok je međunarodni tempo industrijalizacije u narednih dvadeset godina nakon završetka prvog svjetskog rata iznosio u prosjeku 3 %, tempo industrijalizacije Jugoslavije bio je svega 2% na godinu. Kraljevina Jugoslavija bila je polufeudalna i polukolonijalna zemlja, u suštini samo agrarni privezak krupnih imperijalističkih država iz kojeg su one izvlačile sirovine, svjesno kočeći razvoj prerađivačke industrije. Iako je imala izuzetno povoljne prirodne uslove za razvoj svoje ekonomije, naročito u pogledu prvenstveno rudnog bogatstva, zatim prirodnih energetskih izvora i agrarnih i šumskih površina, imperijalizam je držao ključne pozicije jugoslovenske privrede. Tako je na primjer proizvodnja aluminijuma u Jugoslaviji bila onemogućena usred sporazuma između svjetskih monopola, jer je Jugoslavija bila određena za izvoz aluminijuma za određene njemačke koncere. Koliko je samo Kraljevina Jugoslavija bila zavisna od imperijalizma otkrivaju izvještaji da je strani kapital obuhvatao 98,2 % proizvodnje pamučne pređe, 76,1% proizvodnje šećera, 100% proizvodnje bakra i olova, 100% proizvodnje boksita, 70% jugoslovenske pomorske tonaže, 60,3 % jugoslovenskog kapaciteta elektroenergije, itd… slične su statistike za sve grane jugoslovenske privrede. Ovakva eksploatacija Jugoslavije odvijala se na štetu potrošnje širokih narodnih masa. Tako je recimo Kraljevina Jugoslavija bila jedan od najvećih proizvođača šećerne repe u Evropi, a na dnu liste ljestvice potrošnje iste.

Seljaštvo, koje je činilo veliku većinu stanovništva, također je bilo podvrgnuto brutalnoj feudalnoj eksploataciji velikih zemljoposjednika, nerijetko i stranih, naročito u Hrvatskoj i Vojvodini. Ono što feudalni gospodari nisu uspijevali da od svojih seljaka iscijede na osnovu svojih feudalnih prava, iscjeđivao bi žestoki državni porez i namjensko osiromašivanje sela. O opštoj zaostalosti jugoslovenskih sela svjedoči statistika da je 1931. godine na 11,5 miliona seljaka Kraljevina Jugoslavija imala svega 800 ljekara.

Jugoslovenski narodi tijekom prvog svjetskog rata dakle ne samo da nisu mogli da postignu svoje nacionalno ujedinjenje i oslobođenje, ne samo da nisu mogli da riješe svoje nacionalne probleme i uklone uzroke za svoja uzajamna neprijateljstva, nego su iz tog rata izašli ekonomski iznureni i uništeni, politički zavisni od velikih imperijalističkih država antante čije je gospodstvo osiguravao militarističko-birokratski aparat velikosrpske buržoazije i zemljoposjednika. Glavni uzrok ovakvog slijeda događaja je ondašnja slabost proletarijata na Balkanu, bankrotizam i sporazumaštvo socijal-demokrata, a zatim reakcionarni utjecaji i pritisci moćne imperijalističke buržoazije antante.

IV. KOMUNISTIČKA PARTIJA JUGOSLAVIJE

Komunistička partija Jugoslavije konstituisana je iz organizacija bivše socijal-demokratske partije kao posljedica istrajne dvolinijske borbe komunističkih elemenata protiv desnih i centrumaških elemenata i putem stupaja Partije u Komunističku Internacionalnu na Vukovarskom kongresu 1920. godine. Partija je u burnim poslijeratnim godinama vodila ogromnu većinu radničke klase Jugoslavije, ali, ne raskrstivši se u potpunosti od socijal-demokratskih zastranjivanja u nacionalnom i seljačkom pitanju, još uvijek nije imala militantni boljševički program a nije bila ni kadra da se suprotstavi progonima kojima je izlagao bijeli teror.

U narednim godinama, u periodu do III. Kongresa, postignuto je nekoliko uspjeha u borbi protiv socijal-demokratskih zastranjivanja i centrumaša, ali uprkos tome, upravo onda kada je Partija morala da postane stožer svega što je među narodnim masama u zemlji živo i sposobno za borbu protiv buržoaske reakcije koja je pripremala monarhofašističku diktaturu, nju su obuzele žestoke frakcijske borbe koje su paralizovale partijske organizacije a vođstvo Partije pretvorile u jedan stalni diskusioni klub.

Kobna praksa frakcionašenja ne smije biti pomiješana s ideološkom borbom, koja je nužni i sastavni dio procesa boljševizacije. Frakcionašenje je zapravo značilo da Komunistička partija Jugoslavije usvoji na riječima odluke i savjete Kominterne, ali ih sistematski potkopava i sabotira na djelu. Tako su, na primjer, Septembarski plenum 1926. godine i Aprilski i Novembarski plenum 1927. godine pravilno postavili zadatke Partije, dali tačnu kritiku grešaka i nedostataka, ali partijsko vođstvo nije poduzelo ništa da se sve te odluke plenuma zapravo sprovedu. Naprotiv, živa pitanja proleterske borbe potisnuta su u pozadinu, a istaknuta su skolaristička mudrovanja gdje je jedino bilo bitno podmetnuti frakcijskom protivniku.

Iako su se razlikovali u mnogim terminološkim i konceptualnim aspektima, i „lijeva“ i desna frakcija u suštini su bile buržoaske. Njihova besprincipijelna borba dovela je do demoralizacije članstva i prijetila je da Partiju dovede do rasula, a u narodnim masama je razorila prestiž koji je Partija uživala. Kako bi Komunističku partiju Jugoslavije spasila od propasti, Kominterna je u otvorenom pismu pozvala sve članove Partije da odlučno ustanu protiv frakcionašenja i postavila je novo radničko rukovodstvo na čelu s Đurom Đakovićem. Članstvo Partije odlučno je prihvatilo sadržaj otvorenog pisma Kominterne, a novo radničko rukovodstvo odmah se latilo da ga sprovede.

Ovakav tok dvolinijske borbe u Partiji bio je odražaj svjetskih zbivanja, prvenstveno i najvažnije VI. Kongresa Kominterne koji je imao važnu ulogu u ostvarivanju jedinstva proletarijata protiv oportunizma i saveza socijal-demokratije s reakcionarnim vlastima.

U oktobru 1928. godine održan je u Drezdenu IV. Kongres Komunističke partije Jugoslavije. IV. Kongres Komunističke partije Jugoslavije analizirao je ekonomsku i političku situaciju u Jugoslaviji i u svijetu i zauzeo stav po najvažnijim teoretskim i praktičnim pitanjima. Odluke IV. Kongresa davale su članstvu Partije i čitavom proletarijatu jasnu i pravilnu organizaciju za budući rad. „Lijeva“ i desna frakcija morale su da kapituliraju pred Kongresom što je ohrabrilo sve one brojne komunističke kadrove koji su i pored progona i bez obzira na frakcionaštvo u partijskim rukovodstvima smjelo nosili zastavu borbe za oslobođenje proletarijata i ostalih radnih masa od kapitalističkog jarma.

Upravo je na IV. kongresu Komunističke partije Jugoslavije postavljeno po prvi put pitanje karaktera predstojeće revolucije u Jugoslaviji. Ispravno je uspostavljeno da će Jugoslovenska revolucija biti buržoasko-demokratska revolucija, a da kao takva čini sastavni dio svjetske proleterske revolucije koja je jedan složeni proces seljačkih, nacionalno-revolucionarnih, kolonijalnih i proleterskih pokreta i ustanaka. Kongres je isto tako ispravno uspostavio da buržoazija ugnjetenih nacija nije i danas ne može biti pokretna snaga buržoasko-demokratske revolucije, već da je njena pobjeda zamisliva jedino kao revolucionarna pobjeda radničke klase i seljaštva protiv buržoazije, s uspostavom demokratske diktature radništva i seljaštva na bazi sovjeta.

Kapitulacija „lijeve“ i desne frakcije bila je bitan korak naprijed ali nije mogla značiti okončavanje dvolinijske borbe. Nije bilo sumnje da je u Partiji postojala grupa trockista, zinovjevaca i buharinista, a koji su i pored svojih međusobnih nesuglasica zajedničkim snagama učestvovali u podrivanju linije Otvorenog pisma. Tako je u vođstvo pored najboljih Partijskih kadrova izabran i niz ljudi slabo ili nikako povezanih s Partijom, koji nisu izrasli u njoj i koji su van nje vaspitani.

IV. Kongres dao je Partiji nov život i u kratkom roku značajno ojačao sve njene organizacije. Međutim, na početku njenog konsolidovanja poslije IV. Kongresa, Partiju je zatekao državni udar i uspostavljanje krvave monarhofašističke diktature. Tako je sekretar CK Partije Đuro Đaković zvjerski ubijen od policije svega nekoliko mjeseci poslije Kongresa, 25. aprila 1929. godine.

Od svog osnivanja na Vukovarskom kongresu 1920. godine, Partija se pred licem surovih udaraca koje joj je nanosila reakcija znala samo povlačiti. Partiju je davio manjak čvrste boljševičke orijentacije poput one koja je uspostavljena s IV. Kongresom. Pri režimu terora, Centralni komitet Partije polagao je nadu u to da će taj režim preživjeti brzo sam sebe, bez aktivnog miješanja narodnih i prvenstveno proleterskih masa, računajući isključivo na borbu unutar vladajućih klasa. Tako je Partiju klasni neprijatelj više puta obezglavio i tjerao da svoje energije i snage usresredi na reorganizaciju. Mada je IV. Kongres bio prekretnica u orijentaciji Partije, ona Partija koja je navikla na povlačenje, koja je uvijek apelovala radničku klasu i široke narodne mase da izbjegnu okršaj s klasnim neprijateljem, nije mogla u kratkom roku da se reorganizuje na istinski boljševičkoj osnovi.

Nakon pogibije Đura Đakovića, rukovodstvo na čelu s Martinovićem, pobjeglo je u inostranstvo i usvojilo pogrešnu „ljevičarsku“ liniju na oružani ustanak protiv monarhofašističke diktature. Bez stvarnih direktiva i bez podrške rukovodstva, s radom koji su otežavali provokatori i špijuni unutar Partije, zdravi elementi koji su se našli u Jugoslaviji bili su desetkovani od strane monarhofašističke diktature. Martinović je kao agent imperijalizma i uz potporu trockista i zinovjevaca u Partiji sišao s linije Otvorenog pisma, oživjevši frakcijske borbe. Njegova „treća grupa“ vodila je politiku besprincipijelnog uzajamnog zataškavanja grešaka, nedostataka i nesuglasica, a pred Kominternom i članstvom se sakrivalo pravo stanje Partije.

Krajem 1932. godine Kominterna je skinula Martinovićevo rukovodstvo zbog frakcionašenja, a postavljeno je privremeno rukovodstvo na čelu s Milanom Gorkićem. Gorkić je bio đak i lični prijatelj dobro poznatog revizioniste i jednog od vođa bloka desničara i trockista zajedno s Krestinskim – Buharina – na čiju se ličnu inicijativu i uzdigao.

Milan Gorkić je sebe pred članstvom Partije predstavljao kao povratak na put koji je zacrtalo Otvoreno pismo. U stvarnosti, on je bio revizionista Buharinovog tipa i saučesnik u anti-sovjetskoj zavjeri koju je predvodila opozicija. Po uzoru na svoga mentora, Gorkićeva filozofija može se objasniti s revizijom suštine zakona protivrječnosti da se jedno razdvaja na dva, tvrdeći da se dvije antagonistične strane protivrječnosti stapaju u jedno: boljševici i trockisti; bogati kulaci i siromašni seljaci; buržoazija i proletariat; itd…

Na Četvrtoj zemaljskoj konferenciji Komunističke partije Jugoslavije održane u Ljubljani 24. i 25. decembra 1934. godine formiran je novi Politbiro. Izuzev Blagoja Parovića čije je postavljanje trebalo pred Partijskim članstvom predstavljati „kontinuitet“ s linijom druga Đura Đakovića, čitav Politbiro Partije bio je u rukama revizionista. Partija jeste doživjela određenu obnovu i konsolidaciju, ali to je učinjeno prvenstveno kroz istrajan rad srednjeg kadra, dok je konačni cilj gorkićevaca bio da Komunističku partiju Jugoslavije pozicioniraju u povoljan položaj nakon uzurpiranja vlasti od strane bloka desničara i trockista unutar Saveza Socijalističkih Sovjetskih Republika. Od samoga početka, Gorkić i njegova frakcija stvorila je blok s trockistima i zinovjevcima u Partiji, štiteći ih kako od vlastite Partije tako i od Kominterne. Mada se srednji kadar borio za oživljavanje i konsolidovanje Partije, revizionisti na čelu Komunističke partije Jugoslavije aktivno su je likvidirali, čas s „lijeva“ čas s desna.

Štiteći svoje revizionističke saučesnike, Gorkić je za krizu u Partiji u periodu nakon pogubljenja Đura Đakovića okrivio Kominternu. Dvolinijska borba unutar same Kominterne, gdje se proleterska sekcija na čelu s drugom Staljinom sukobljavala s neproleterskim elementima i svjetskom anti-sovjetskom zavjerom u kojem je pravcu međunarodna opozicija išla, imala je katkada štetan, katkada pozitivan utjecaj na razvitak Komunističke partije Jugoslavije. Ali nije tačno, kako to vjeruju mnogi buržoaski istoričari, da je krajnji uzrok krize u Komunističkoj partiji Jugoslavije bila njena podređenost Kominterni.

Kominterna je imala prvenstveno pozitivan utjecaj na razvitak i boljševizaciju Partije. Nije moguće zapostaviti činjenicu da je Kominterna, oslanjajući se na zdrave elemente u krilu Komunističke partije Jugoslavije, kroz svoje savjete i direktive značajno potpomogla jugoslovenskim komunistima da se boljševizuju, kao i da razviju Partiju u pravcu osvajanja vlasti. Kominterna je također više puta spasila Partiju od sigurnog rasula. Negirati ovo značilo bi negirati ogromnu istorijsku ulogu Kominterne i druga Staljina kao kormirala međunarodnog komunističkog pokreta. Glavnu odgovornost za brojne krize moraju snositi sami jugoslovenski komunisti.

Nakon VII. Kongresa Kominterne, koji se ispravno suočio s razvitkom svjetske situacije i koji je postavio osnovne zadatke unutar međunarodnog komunističkog pokreta, Komunistička partija Jugoslavije na čelu s Gorkićem, zahvaljujući njegovoj filozofiji da se dvije antagonistične strane stapaju u jedno, pogrešno je primijenila politiku Narodnog fronta, produbivši tako svoj likvidacionizam na štetu srednjeg kadra koji je zbog istog podnosio najviše žrtve.

U Jugoslaviji se na organizacionom nivou jedino Kaznionički komitet KPJ, u kojem je srednji kadar na čelu s drugom Petkom Miletićem bio izuzetno koncentrisan, istinski protivio oportunističkoj politici Gorkićevaca. Nisu tačne Gorkićeve optužbe da se Kaznionički komitet protivio VII. Kongresu Kominterne. Tačno je jedino to da su se protivili likvidatorskom tumačenju gorkićevaca koji je prijetio da likvidira čitavu Partiju. Gorkić nije bio sposoban da suzbije utjecaj druga Miletića kao ni da riješi „problem Kaznioničkog komiteta“, prvenstveno jer je srednji kadar bio na strani druga Petka Miletića a naposljetku, jer je i sama međunarodna anti-sovjetska zavjera, za koju se on zajedno sa svojom klikom izdajnika i štetočina zalagao, bila sve više razotkrivena.

Kada je Gorkićevova umiješanost izašla na vidjelo, on i ostali zavjernici na čelu Komunističke partije Jugoslavije osuđeni su na smrt, a pred Partijom se kao glavni neposredni zadatak postavlja opšta reorganizacija. Jedino je Josip Broz Tito, i pored toga što je bio gorkićevac, uspio iz prijašnjeg Politbiroa izvući živu glavu. Svjestan vlastite uloge i oportunizma, dok se protiv njega spremao obimni materijal, Tito je odbijao direktive Kominterne da se pojavi na saslušanje. Zbog svojih vlastitih ambicija, Tito se formalno odaljio od gorkićevaca, ali njegova filozofska shvaćanja i dalje su u suštini bila identična. U tom je periodu Tito sebe okružio oportunističkim otpadom koji nalikuje na njega samoga (Đilas, Kardelj, Ranković etc…) i već sredinom 1937. godine počinje da se ponaša kao generalni sekretar Partije. On na to nije imao pravo, a osim nekolicine otpadnika koje je oko sebe sakupio, niko u Partiji nije podržavao njegovu ambiciju. Kompletna emigracija Komunističke partije Jugoslavije u Parizu kao i svi na robiji dobro su ga poznavali kao ozloglašenog oportunistu i bili su protiv njegovog preuzimanja Partije.

Tito je od samoga početka vodio politiku potkupljivanja i korumpiranja ljudi, a jednostavno je uništavao sve one vrijedne komuniste koji su se u Partiji decenijama vaspitali i uzdizali. Među prvim Titovim koracima bili su napadi na Ivana Marića i Labuda Kusovca kao „frakcionaše“ unutar Partije koji sprečavaju njenu reorganizaciju jer se nisu podredili njegovom rukovodstvu. To je bila preteča „konačnom“ sukobu s ljevicom koji je Tito imao nakon svršetka robije druga Petka Miletića, prijašnjeg člana Politbiroa i organizacionog sekretara KPJ koji je imao iskrenu podršku velike većine Partije. Drug Petko Miletić je odmah otputovao u Moskvu na poziv Kominterne gdje je pokušao razotkriti Titovu izdajničku djelatnost i filozofska shvaćanja. Ali ni Tito nije sjedio skrštenih ruku, i revizionistička jegulja znala je kako da se provuče. Tito je zajedno s drugim oportunistima na čelu tkvz. „privremenog rukovodstva“ u ime čitave Partije zatražio hapšenje druga Miletića, predstavljajući pitanje njegovog hapšenja kao pitanje borbe protiv špijunaže i izdaje. On je pred Kominternom izložio brojne falsifikovane dokaze, izmišljene priče i u ime Komunističke partije Jugoslavije apelovao na njegovo hapšenje. Tito na ovo, razumije se, nije imao pravo. On je jednostavno izvršio puč u Partiji i preuzeo vlast. Ovakav slijed događaja i greške komunista u borbi protiv titoizma u njegovim začecima zaslužuju da se dubinski prouče, ali je važno odmah sada istaći prvo, da je ljevica unutar Komunističke partije Jugoslavije postupala „parlamentarno“ i previše pasivno, za njih je bilo važno da se pitanje riješi kroz Statut. Komunisti su dozvolili da im Tito nanese nekoliko teških udaraca prije nego što je drug Petko Miletić uopšte pušten iz zatvora. Zatim drugo, da je Titov život spašen zahvaljujući njegovoj sposobnosti da podmiti oportunistički ološ, najznačajnije Josipa Kopiniča, degenerika koji je proveo ostatak svog života hvalisajući se kako je spasao Tita s krivotvorenim dokazima.

Neposredno poslije hapšenja druga Petka Miletića, Tito je učvrstio svoj položaj s čistkom „petkovaca“, to jest svih onih najboljih komunista koji su i pored svih onih izdajnika i štetočina unutar Komunističke partije Jugoslavije razvijali i branili Partiju decenijama.

V. NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA

Svjestan činjenice da je novi imperijalistički rat za ponovnu podjelu svijeta neizbježan, drug Staljin je na XVII. Kongresu Svesavezne komunističke partije (boljševika) podigao važna strateška i taktička pitanja o odbrani diktature proletarijata i daljnjeg razvijanja svjetske proleterske revolucije. Ovaj kongres predstavljao je odlučujuću pobjedu i dalji razvoj crvene linije koju je drug Staljin branio još od XIV. Kongresa SKP(B).

Na XVII. Kongresu SKP(B), drug Staljin je ispravno okarakterisao međunarodnu situaciju, razotkrio šta se krije iza uspona fašizma u nizu zemalja, i, shvaćajući da će nadolazeći imperijalistički rat neizbježno usmjeriti svoje bajonete protiv SSSR-a, zamislio odbranu diktature proletarijata kao dio međunarodne borbe proletarijata protiv buržoazije i ugnjetenih naroda protiv imperijalizma. Drug Staljin je izvukao ispravan zaključak da bi se takav rat završio kobno po imperijalizam jer bi značio sigurno obaranje vlasti buržoazije i zemljoposjednika u mnogim zemljama.

Iako je u to vrijeme Staljin na umu imao prvenstveno obračun s revizionizmom unutar SKP(B), strateška i taktička pitanja koja su na ovom veličanstvenom kongresu podignuta imala su prvorazredan značaj za tok dvolinijske borbe sviju partija. S rušenjem preostalih trockističko-buharinističko-zinovjevskih iluzija, „lijevim“ oportunistima svih zemalja nanesen je težak udarac. Ovo je posebno tačno u periodu nakon VII. Kongresa Kominterne, na kojem je drug Dimitrov pod Staljinovim rukovodstvom razvio stratešku i taktičku liniju koja je pripremila međunarodni komunistički pokret za obračun s oružanom kontrarevolucijom te postavila temelje nadolazeće pobjede u antifašističkom ratu.

Dijalektika dvolinijske borbe značila je da rezultat ovakvog udarca „lijevom“ oportunizmu nije bilo samo jačanje one istinske, komunističke ljevice, već neizbježno i desnog oportunizma koji je iskoristio ovakav tok dvolinijske borbe da prikrije vlastite revizionističke stavove. Karakteristično za Gorkića i kasnije Tita bilo je to da su iskoristili poraz ultraljevice na VII. Kongresu Kominterne da predstave svoje revizionističke stavove kao prihvatljivije pred vlastitom partijom.

Trajno postojanje Saveza Socijalističkih Sovjetskih Republika pored agresivnih imperijalističkih država skopčano je s nizom velikih sukoba. Dotle dokle je postojalo kapitalističko okruženje, postojala je i opasnost napada imperijalističkih država na prvu zemlju socijalizma. Drugi svjetski rat, koji je započet kao imperijalistički rat, u oštroj je formi objelodanio protivrječnosti u taboru kapitalističkih zemalja između tabora buržoasko-demokratskih država, s jedne strane, i tabora fašističkih država, s druge strane. Ove protivrječnosti bile su svojevrsna rezerva zemlje socijalizma, a njihovo ispravno iskorištavanje zarad rješavanja glavnih problema svjetske proleterske revolucije donijelo je ogroman kvalitativni skok međunarodnom komunističkom pokretu koji kulminira na kraju rata s uspostavljanjem socijalističkog i demokratskog tabora predvođenim od strane SSSR-a. Zasluga za ovaj golemi uspjeh pripada prvenstveno rukovodiocu SKP(B) i Kominterne, drugu Staljinu!

Drug Staljin nije napravio nikakve strateške ili linijske greške tijekom VII. Kongresa Kominterne. Naprotiv, upravo je s ovim kongresom drug Staljin ponovo potvrdio svoju ulogu kao genijalne glave međunarodnog komunističkog pokreta. Blesave ideje da se drug Staljin zalagao za nekakvu politiku vječnog Narodnog fronta, mirnog prelaska u socijalizam ili da je osuđivao narodnooslobodilačke borbe protiv imperijalističkih liberalnih demokratija, predstavljaju samo trockističke fabrikacije bez osnove u stvarnosti. Nesposobnost evropskih komunističkih partija koje su primjenjivale taktike antifašističkog narodnog fronta da osvoje vlast i uspostave diktaturu proletarijata ne proizlazi iz same politike Narodnog fronta, već iz revizionističke primjene. Samim tim nije Staljin sprečavao francuske ili talijanske komuniste da osvoje vlast, već njihov vlastiti revizionizam.

Kada su hitlerovci objavili rat zemlji socijalizma, oslobodilački rat svih naroda Sovjetskog Saveza protiv fašističke tiranije sjedinio se sa svim onim oslobodilačkim pokretima evropskih naroda koje hitlerovski imperijalizam porobio u jedan nerazrušiv tabor. Svugdje i na svakom mjestu se razgranao plamen partizanskog rata, stvorivši neizdržljivo stanje za njemačke okupatore i njihove pomagače. U ovakvim je prilikama borba porobljenih evropskih naroda poprimila oblik „pozadine“ fronta Crvene armije, s kojim je bila u neraskidivom jedinstvu. Bilo je jasno da je glavni zadatak partizana u okupiranoj Evropi bio da olakšaju teret koji je snosila Crvena armija i sovjetski narod na frontu. Narodnooslobodilačka borba jugoslovenskih partizana također spada u ovu kategoriju.

Oportunističko rukovodstvo Komunističke partije Jugoslavije na čelu s Titom uspjelo je pobijediti u narodnooslobodilačkom ratu jer je iskreno sljedilo program nacionalnog oslobođenja od fašističke tiranije i nije prihvatilo kompromise s okupatorskim snagama. To je značilo da je u antifašističkom ratu jugoslovensko rukovodstvo stalo na stranu onih nepobjedivih istorijskih snaga koje su osigurale poraz i uništenje tabora fašističkih zemalja. U te istorijske snage spada, prije svega, socijalistička država SSSR, zatim oslobodilački pokreti evropskih naroda koje je porobio hitlerovski imperijalizam, i na kraju antifašistička koalicija demokratskih država. Ipak, uprkos tome, rukovodstvo Komunističke partije Jugoslavije je ostalo oportunističko. Partija je nastavila da trune iznutra i oportunizam je sebi osiguravao ključne pozicije vlasti.

Od najranijih dana borbe protiv okupacije, jugoslovenski partizani sebe su smatrali produžetkom Crvene armije koji se bori u pozadini. Ne može se precijeniti koliko je jugoslovenski narod istinski volio Sovjetski Savez i s kakvim je entuzijazmom čekao trupe Crvene armije. Nije bilo iluzija među partizanima ili jugoslovenskim rukovodstvom da je narodnooslobodilački rat protiv fašističke okupacije mogao biti dobiven bez opsežne internacionalističke pomoći koju je pružila zemlja socijalizma. Smiješna ideja da se Jugoslavija oslobodila potpuno sama nezasnovani je proizvod revizionističke „istoriografije“. U stvarnosti je uprkos herojskim i apsolutno opravdanim borbama jugoslovenskih partizana, sudbina porobljenog jugoslovenskog naroda zavisila prvenstveno od fronta. Upravo su pobjede junačke Crvene armije na frontu omogućile da se nepovoljna situacija jugoslovenskih partizana pretvori u pobjedu te da se Jugoslavija transformiše u narodnu demokratiju.

U ognju Velikog domovinskog rata stvorena je antifašistička koalicija Sovjetskog Saveza, Velike Britanije i Sjedinjenih Američkih Država u cilju uništenja oružanih snaga fašističkih država. Ovakva koalicija bila je moguća jer je za vrijeme rata protivrječnost između Sovjetskog Saveza i imperijalističkih zemalja koalicije bila sporedna, zemlja socijalizma borila se na život i smrt protiv fašističkog okupatora. Članovi ove koalicije imali su različite stavove u određivanju ciljeva rata, međutim opšte je poznato da ogromna snaga Sovjetskog Saveza i podrška koju su mu ukazivali slobodoljubivi narodi u čitavom svijetu zagarantovala njegovu glavnu, vodeću ulogu u koaliciji, dajući joj na taj način oslobodilački karakter, a to je u velikoj mjeri uticalo na ishod rata.

Sa svršetkom drugog svjetskog rata je svjetski kapitalistički sistem u cjelini pretrpio još jedan ozbiljan gubitak. Kako je to objasnio drug Ždanov, dok je najvažniji rezultat prvog svjetskog rata bio proboj jedinstvene imperijalističke fronte i otpadanje Rusije od svjetskog sistema kapitalizma, dok je zbog pobjede socijalističkog poretka u SSSR kapitalizam prestao biti jedini, sveobuhvatni sistem svjetske privrede, dotle su drugi svjetski rat i poraz fašizma, slabljenje svjetskih pozicija kapitalizma i jačanje antifašističkog pokreta doveli do otpadanja od imperijalističkog sistema niza zemalja centralne i jugoistočne evrope. U ovim je zemljama, među kojim spada i Jugoslavija, uspostavljena diktatura proletarijata u obliku narodne demokratije. Evropske narodne demokratije postigle su za vrlo kratak period agresivne demokratske izmjene koje se buržoazija ranije nije sudila ni diskutovati. Svijet je podijeljen u dva antagonistična tabora, s jedne strane imperijalističkog i antidemokratskog, s druge strane tabora socijalističkog i demokratskog.

Od svih narodnih demokratija, jugoslovenska je bila najkraćega vijeka, i upravo u Jugoslaviji po prvi put vidimo revizionizam na vlasti. Mitologija titoističkog revizionizma voli da se pretvara da se Tito herojski suprotstavio podčinjavanju Jugoslavije SSSR-u, ali ne može biti dalje od istine da je drug Staljin imao bilo kakve hegemonističke ambicije. Nijedna zemlja nije pomogla poslijeratnoj Jugoslaviji toliko koliko je SSSR, kome dugujemo uspostavljanje narodne demokratije u našoj zemlji. SSSR je pretrpio najveće žrtve kako bi obezbjedio Jugoslovenskoj državi resurse, hranu, tehničare i stručnjake, vojnu opremu, i raznorazne druge oblike pomoći. Da je Staljin imao bilo kakvu hegemonijsku ambiciju prosta je izmišljotina titoističkog revizionizma i ne odražava kako su narodne mase Jugoslavije doživljavale Sovjetski Savez.

U stvari, drug Staljin je kao kormiral međunarodnog komunističkog pokreta bio taj koji je rekao „ne“ Titu, kako to ističe drug Vlado Dapčević. Obrazloženje leži u tome što je Titov oportunizam, sada u sigurnoj poziciji vlasti, otpočeo sistematsku kampanju podrivanja narodne demokratije i vraćanja Jugoslavije na put buržoazije. Zasnivajući se na svom preteči Gorkiću, Tito i njegova klika oportunista na čelu Komunističke partije Jugoslavije koristila je strateška pitanja antifašističkog rata da promjeni liniju Partije. Titoistički revizionizam je s pozicije državne vlasti negirao neophodnost klasne borbe na selu, odbio da prizna klasne razlike među seljaštvom, potkopao vođstvo radničke klase u narodnoj demokratskoj državi i, a ovo je najvažnija karakteristika titoističkog revizionizma, likvidirao vodeću ulogu Komunističke partije Jugoslavije, zamijenivši je vodećom ulogom Narodnog fronta. Zbog toga je infobiro, predvođen drugom Staljinom iznio svoju kritiku, a ne iz nekakve „hegemonističke“ ambicije!

Zbog siline i širine otpora koji je pružala velika većina Partije kao i široke narodne mase, titoistički revizionizam mogao se održati na vlasti jedino najstrahovitjim bijelim terorom do tada nepoznatim i neviđenim. Titoistički revizionizam je proganjao komuniste gore nego čak i kralj Aleksandar, one ubice i špijuni koji su se našli na vlasti koristili su sva sredstva na svom raspolaganju da zvjerski zdrobe ne samo svoje bivše drugove, već i svakoga ko je pokazao imalo simpatije prema njima. Preko 250.000 od 400.000 članova Komunističke partije Jugoslavije bilo je isključeno ili uhapšeno, ne računajući mnoge koji su iz straha odlučili da ćute ili se u potpunosti isključe iz političkog života kako bi sačuvali sebe i svoje porodice. Bijeli teror titoista proširio se poput kuge sve do najsitnijih preduzeća. Nekadašnji udarnici ostajali su bez posla i postajali beskućnici, dok su njihove stolice popunjavali karijeristi, uglavnom rehabilitovani četnici, najbolje opisano šaljivom narodnom izrekom „partizani u grobnice, četnici na stolice!“

VI. TRENUTNI POLOŽAJ REPUBLIKA BIVŠE JUGOSLAVIJE

Nad ruševinama narodne demokratije titoistički revizionisti uzdigli su „izgubljeno carstvo“ kompradorsko-birokratskog kapitalizma. Nije to bilo ništa drugo no obnova birokratskog kapitalizma kakav je postojao u Kraljevini Jugoslaviji, s razlikom što je u formulaciji kompradorsko-birokratskog kapitalizma ovoga puta birokratska strana bila dominantna. To je proizlazilo iz važne uloge koju je Jugoslavija ispunjavala za imperijalizam, te toga što je moć revizionističke birokratije postajala utoliko neograničenija ukoliko su više rasla sredstva koja joj je taj imperijalizam u ruke davao.

Zbog nesposobnosti jugoslovenske buržoazije da učvrsti svoj položaj, Tito je bio centralna ličnost političkog života Jugoslavije, bonapartistička figura oko čijeg su se odobrenja i utjecaja borile birokratska i kompradorska frakcija buržoazije. Ovo je činilo osnovu za razne sukobe koji su nastajali unutar revizionističkih krugova Jugoslavije, poput poznatog sukoba „centralista protiv decentralista“, uklanjanja Rankovića i kasnije Đilasa, itd.

Usred tih borbi koje su razne klike vodile za pridobivanje Tita, vukući ga sad na ovu sad na onu stranu, zbog te rascijepljenosti koja je bila imanentna svakom reakcionarnom obliku jugoslovenske države, postojala je skoro stalna užasna konfuzija oko pitanja državne politike, koja se razvijala u oštrim zaokretima. Međutim, birokratska frakcija generalno je bila dominantnija sve do Titove smrti. Prevlast birokratske frakcije buržoazije unutar jugoslovenske države značila je da je država stvarno iskorištavala ustupke koje joj je imperijalizam davao za stvaranje velike birokratske industrije. Istovremeno, mada je industrija u gradovima zaista napredovala na osnovi birokratskog državnog kapitala, jugoslovenski kapitalizam se razvijao na rasijan način, koristan po imperijalizam. Ovo je najočiglednije kada pogledamo činjenicu da feudalni odnosi u Jugoslaviji nisu likvidirani nego su naprotiv reproducirani i rekonstruisani u korist kompradorsko-birokratske buržoazije i njihovih imperijalističkih gospodara.

Agrarna struktura revizionističke Jugoslavije bila je najjasniji pokazatelj polufeudalizma. Seljaštvo, koje je činilo većinu stanovništva i u revizionističkoj Jugoslaviji, sastojalo se uglavnom od malih posjednika koji su imali ispod 5 hektara zemlje. Ta golema masa seljaštva je za buržoaziju na vlasti odigrala bitnu ulogu poluproletarijata. Zahvaljujući tome što je seljaštvo proizvodilo za tržište umjesto za sopstvenu potrošnju, sve dok su bili zarobljeni u sistemima razmjene namještenim protiv njih od strane trgovaca i agroindustrijskog birokratskog kapitala, na jugoslovenskom selu nastalo je neizdržljivo stanje odgovorno za sada dobro poznati egzodus seljaštva u gradove. To seljaštvo nikada nije potpuno integrisano u proizvođački proces, nego je taj novorođeni proletarijat slan kao jeftina radna snaga za sjevernu i zapadnu Evropu, prvenstveno Zapadnu Njemačku, gdje je prema zvaničnim podacima revizionističke Jugoslavije u bilo kojem datom momentu radilo preko 500.000 jugoslovena.

Jugoslovensko seljaštvo koje je u gradovima tražilo spas od gladi, postalo je savršena „izvozna roba“!

Zahvaljujući revolucionarnom nasljeđu i tradiciji jugoslovenskih naroda, eksploatacija proletarijata i seljaštva od strane socijal-fašista nije mogla prolaziti glatko. U stvari, brojne pobune protiv titoizma i sukobi narodnih masa sa socijal-fašizmom primorali su jugoslovensku državu da troši ogromne sume na stvaranje „države blagostanja“ kako bi uspjela sačuvati relativni društveni mir. Nalazeći u Titu važnog saveznika, imperijalizam je obezbjedio Jugoslaviji ogromne neotplative kredite koje je država koristila da finansira ovu državu blagostanja. Još jedan važan element bio je uvoz radne snage iz siromašnijih republika, prvenstveno Kosova, Makedonije i Crne Gore, u bogatije republike gdje su popunjavali njihove već naduvane uslužne industrije.

Birokratska frakcija kao što je već rečeno bila je generalno dominantnija od kompradorske, što ne znači da se utjecaj kompradorske frakcije velike buržoazije nije dao osjetiti. Kompradorski kapitalisti preplavljali su jugoslovensko tržište s ogromnim količinama industrijskih i poljoprivrednih proizvoda iz imperijalističkih zemalja, uvozeći ih čak i kada se ti proizvodi mogu proizvesti jeftinije u Jugoslaviji ili kada su postojeće zalihe bile ogromne. Bogate sirovine Jugoslavije slale su se masovno za zapadnu Evropu i Sjedinjene Američke Države po cijenama nepovoljnim za Jugoslaviju. Mnoga važna industrijska preduzeća Jugoslavije proizvodila su pod licensama iz zapadnih zemalja, njihova proizvodnja je bila zavisna od poluprerađenih sirovina, rezervnih dijelova i polufabrikata koje su dobivali isključivo iz monopolskih firmi imperijalista Evrope i Sjedinjenih Američkih Država.

U spoljnoj politici, Jugoslovenska buržoazija pratila je za rep američki imperijalizam, zabivši nož u leđa ugnjetenim narodima Koreje, Grčke i Vijetnama kako ne bi naljutila svoje imperijalističke gospodare. Kao što je Kraljevina Jugoslavija bila važan dio cordon sanitaire tako je i revizionistička Jugoslavija odigrala važnu ulogu u suzbijanju i zaustavljanju širenja boljševičke kuge koja se brzo širila svijetom eksploatatora.

Razumije se, zavađena braća, birokrate i kompradori, ponovo bi postupala jedinstveno i zbila redove oko Tita onda kada bi primijetili da su široke narodne mase neprijateljski nastrojene prema njima. Pa ipak, profit je bio njihov Bog, a ne Tito. Kada su unutrašnje protivrječnosti privrednog sistema Jugoslavije dostigle takvu tačku gdje država više nije mogla vlastitoj buržoaziji obezbjediti istu stopu eksploatacije, birokratski i kompradorski buržuji koji su oslonac nalazili jedino u titoizmu složili su se da taj oslonac sami potkopaju. Nevjerovatno ali istinito. Jugoslovenski nacionalizam prerastao je u nacionalizam pojedinačnih republika, utjecaj Tita opadao je, a utjecaj pojedinačnih nacionalističkih snaga je rastao.

Imperijalizam je pažljivo promatrao situaciju u Jugoslaviji, podržavši u skladu s vlastitim interesima čas one, čas ove nacionaliste, čas više njih istovremeno. Birokratska buržoazija svake pojedinačne republike vapila je za „svojim poljem“ za eksploataciju, oslobođenog od konkurenata drugih nacija. U njihovoj nezasitoj pohlepi i iracionalnosti, pomogli su uništiti svoje vlastito carstvo i dominaciju nad Jugoslavijom, otvorivši put za potpunu prevlast kompradorske frakcije velike buržoazije kojoj danas svjedočimo.

Raspad Jugoslavije bio je protiv želje svih njenih naroda. Došao je nenajavljeno i naglo za narodne mase koje su pritom iskorištene u genocidnom bratoubilačkom ratu koji je buržoazija maskirala s bilo kakvim kulturnim razlikama koje je još uvijek mogla da pronađe između naroda Jugoslavije. Najagresivniji nacionalizam bio je velikosrpski nacionalizam koji je proširio svoj plamen rata na sve jugoslovenske narode, sve dok ga iz vlastitih interesa nije zaustavio američki imperijalizam.

Nakon nacionalističke ludnice, na ruševinama bivše Jugoslavije poniklo je sedam polukolonijalnih i polufeudalnih raspalih republika podijeljenih na kulturnim linijama od strane imperijalizma. Iako se državni i politički oblik promijenio, u osnovi sada vlada ista klasa velike birokratsko-kompradorske buržoazije kao i u Titovoj Jugoslaviji, s jedinim razlikama što je imperijalizam sada formalizvao podjelu sfera utjecaja među članovima te klase i što je sada kompradorska frakcija generalno dominantna u svim republikama bivše Jugoslavije.

Izopačena vlast neodgovornih kompradorskih klika nije sposobna da zadovolji najopštije materijalne i kulturne potrebe širokih narodnih masa. Opšta kriza imperijalizma koja ne zaobilazi ni bivšu Jugoslaviju dovodi do raspadanja kapitalističkih preduzeća i kapitalističke discipline čineći nemogućim uspostavljanje proizvodnje na staroj osnovici, a borba proletarijata za povećanje nadnica ne donosi željene rezultate jer strahovita skupoća životnih namirnica poništava svaki uspjeh u tom pravcu. Igra je još uvijek namještena protiv seljaštva te samim tim on nastavlja svoj neprekidni egzodus u gradove, nerijetko produživši i do Austrije ili Njemačke jer ne može biti iskorišten u proizvođačkom procesu. Sitna buržoazija postaje sve više uzrujana jer se pred njenim očima slamaju iluzije reakcionarnog liberalizma koje joj je kompradorska buržoazija usađivala. Nacionalna buržoazija ostvaruje bijedne minimalne profite, većinski u naduvanom uslužnom sektoru, dok kompradorska buržoazija nad njom stoji kao monopolistička buržoazija s neograničenim političkim pravima.

Sva krivica za ovo neizdrživo stanje pripada vladajućoj klasi. Uzdignuvši nad narodnim masama terete raznih vrsta, ona je razorila pa zatim i opustošila bivšu Jugoslaviju; bratoubilačkim ratom je utopila zemlju u more krvi stvorivši generaciju osakaćenih ljudi, udovica i siročadi. Potomcima žrtava rata, buržoazija je ostavila samo iluzije Evropske unije i prepušta stvari njihovoj mašti.

Svaka republika bivše Jugoslavije zavisna je od imperijalizma i ne bismo preuveličavali ako bismo rekli da ne bi opstale ni dana u svom sadašnjem obliku bez sile američkog militarizma, jedine sile koja održava trenutno stanje stvari onakvim kakvim jeste.

Zainteresovana samo za bogaćenje, za mafijaške poslove i za zločinačke špekulacije, kompradorska buržoazija je brutalnom eksploatacijom jugoslovenskih naroda obezbjedila profite sebi i svojim imperijalističkim vladarima kojima je, usput bude rečeno, prodala čitavu zemlju i dozvolila inostranom kapitalu neograničenu dominaciju nad svim onim sferama nad kojima je on mogao položiti svoje krvave ruke. Ali to je učinjeno na račun narodnih masa koje sada nemaju prilike da se razvijaju i riješe svoje nacionalno pitanje.

Široke narodne mase bivše Jugoslavije prema tome stoje u oštroj protivrječnosti s tri velika zla koja koče razvoj jugoslovenskih naroda i njihovu snažnu tendenciju k ujedinjenju. To su: 1) imperijalizam; 2) feudalizam; 3) birokratski kapitalizam. Od ovih, glavna protivrječnost koja određuje razvitak našeg društveno-ekonomskog organizma jeste protivrječnost između narodnih masa i feudalnosti.

VII. REKONSTITUCIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE JUGOSLAVIJE

Iz ove situacije, koja je sjajno potvrđena i sadašnjim klasnim borbama i opštom revolucionarnom situacijom, Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije sebi postavlja zadatke istorijskog komunističkog programa.

GENERALNI PROGRAM KOMITETA ZA REKONSTITUCIJU KOMUNISTIČKE PARTIJE JUGOSLAVIJE:

1. Komunisti zahtijevaju permanentnu revoluciju sve do ukidanja klasnih razlika uopšte, ukidanja svih odnosa proizvodnje na kojima one počivaju, ukidanja svih društvenih odnosa koji odgovaraju tim odnosima proizvodnje i prevratu u svim idejama koje proizlaze iz tih društvenih odnosa.

2. Kovmunisti zahtijevaju ukidanje razlike između grada i sela, ukidanje podjele rada koja iz potonje proizlazi.

3. Komunisti zahtijevaju ukidanje podjele na fizički i mentalni rad, ne spuštanjem inžinjera i profesora na nivo radnika i seljaka već uzdizanjem radnika i seljaka na nivo inženjera i profesora.

4. Komunisti zahtijevaju ukidanje porodice i socijalizaciju neproduktivnog kućnog rada.

5. Komunisti zahtijevaju ukidanje nacionalnog antagonizma a zatim nacija uopšte.

6. Komunisti zahtijevaju slobodno razviće svih, svaki prema sposobnosti, svakome prema potrebama.

Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije zaključuje da se radi ostvarenja istorijskog komunističkog programa on mora boriti za sljedeće ciljeve formulisane u njegovom konkretnom akcionom programu:

AKCIONI PROGRAM KOMITETA ZA REKONSTITUCIJU KOMUNISTIČKE PARTIJE JUGOSLAVIJE:

1. Nova demokratska republika. Iz polukolonijalnog i polufeudalnog karaktera sadašnjeg jugoslovenskog društva jasno proizlazi da se jugoslovenska revolucija mora podijeliti na dva stadija, od kojih prvi ima za zadatak da korjenito transformiše polukolonijalno i polufeudalno društvo u nezavisno demokratsko društvo. Demokratska Federativna Jugoslavija koju jugoslovenski narodi imaju za uspostaviti mora biti demokratska republika pod zajedničkom diktaturom jedinstvenog fronta sviju antiimperijalističkih i antifeudalnih snaga na čelu s proletarijatom. Zadaci nove demokratske vlasti jedinstvenog fronta u Jugoslaviji sastoje se iz sljedećeg:

1. Sprovođenje agrarne reforme kako bi se likvidirala polufeudalnost te učvrstio savez radničke klase i seljaštva. Neće biti uspostavljena socijalistička poljoprivreda već će parola takve agrarne reforme biti „Zemlju onome koji je obrađuje!“

2. Nacionalizacija svih inostranih kompanija i eksproprijacija birokratskog kapitala. Njihova transformacija na socijalističkoj osnovici.

3. Osiguravanje potpune ravnopravnosti između različitih nacija Jugoslavije, čišćenje puta k njihovom nacionalnom ujedinjenju.

4. Obnavljanje i razvitak privrede, pokretanje stvarne industrijalizacije zemlje, na taj način osiguravši nezavisnost i suverenitet Demokratske Federativne Jugoslavije, materijalno i kulturno blagostanje širokih narodnih masa.

5. Uključivanje u aktivni politički i ekonomski život milione ljudi koji danas nemaju mogućnost da mu se posvete, prvenstveno žene, kao preduslov za proletersku demokratiju sovjetskog tipa.

6. Proširenje javne svojine i stvaranje povoljnih uslova za socijalističku transformaciju privrede.

7. Potpuno razdvajanje crkve, džamije i države, koje još uvijek danas nije u potpunosti sprovedeno u život.

8. Potpuno razaranje ženomrzačkih praksi prodaje žena, dogovorenih brakova, prostitucije, pornografije i sl.

9. Sprovođenje kulturne revolucije koja će oslobođenjem narodnog intelekta stvoriti naučnu kulturu koja za cilj ima da služi široke narodne mase.

Samo s takvom politikom će proletarijat uprkos svim naporima protivnika osigurati sebi podršku onog sloja koji stoji između njega i buržoazije, pretvorivši tako taj srednji sloj u rezervu revolucije. Koristeći se demokratijom, proletarijat stvara preduslove za potpuno rušenje buržoazije i osigurava svoju pobjedu u nadolazećim klasnim borbama. Rješavajući zadatke demokratske i nacionalne revolucije, proletarijat širom otvara vrata svog neprekidnog napredovanja k socijalističkoj revoluciji. Samo takva republika može garantovati istinsku ravnopravnost i jedinstvo svih jugoslovenskih naroda, razaranje američkog militarizma u regionu i pridobivanje velike većine narodnih masa, kroz zadovoljavanje njihovih osnovnih materijalnih potreba.

2. Sovjetska federativna republika. Iskustvo ruske revolucije uči nas da se prelaz od kapitalizma k socijalizmu vrši pomoću diktature proletarijata u obliku sovjetske vlasti. Sovjetska vlast sprovodi vladavinu radnog naroda, ona daje svu vlast – zakonodavnu, izvršnu i sudsku – radnom narodu, koji je organizovan u radničkim, vojničkim i seljačkim vijećima. Sovjetska Federativna Republika Jugoslavija treba da stupi u bratski savez sa svima susjednim narodima radi uspostavljanja sovjetske federacije balkansko-podunavskih zemalja, koja će biti sastavni dio međunarodne federacije sovjetskih republika. Ova međunarodna federacija sovjetskih republika će stvoriti opšti Savez i trajan mir među narodima. Zadaci Sovjetske Federativne Republike Jugoslavije sastoje se iz ispunjavanja istorijskog komunističkog programa, izgradnje blistavog komunističkog društva kroz klasnu borbu. Međutim, neposredni zadaci ovakve republike jesu:

1. Stvaranje i kreativno osnaživanje radničkih, vojničkih i seljačkih vijeća kao oruđa diktature proletarijata.

2. Obrazovanje narodne milicije da bi se obezbjedile sve tekovine radničke države i konačna pobjeda socijalizma – svi radnici i siromašni seljaci koji su sposobni da nose oružje naoružavaju se. Vojnička vježbanja se vrše uporedno s fizičkim vaspitanjem omladine u školama. Stojeća vojska postepeno će gubiti na značaju i njenu ulogu preuzimat će narodna milicija.

3. Eksproprijacija i socijalizacija proizvodnje i trgovine – proletarijat oduzima sva sredstva za proizvodnju i pretvara ih u zajedničku, društvenu svojinu. Socijalizacija otpočinje i na selu gdje se socijalizuju svi veći posjedi, dotle dokle se čitavo seljaštvo ne uvjeri da je mnogo korisnije zajednički, kolektivno zemlju obrađivati.

4. Socijalizacija apoteka, bolnica, sanatorija, banja. Besplatna i obavezna ljekarska i bolnička pomoć za sve građane, ukidanje robne proizvodnje u zdravstvu.

5. Uvođenje obaveznog rada za sve sposobne radnike i potpuno razaranje svih neradnih klasa, radnih dezertera, pijavica i sl. Uvođenje socijalističkog načela „ko ne radi, taj neće ni jesti“, raspodjela proizvoda prema radu.

6. Skraćivanje radnog dana i povećanje broja slobodnih dana – radni dan će biti postepeno ukinut i ustupiti mjesto komunističkom radu.

7. Rekvizicija zgrada, stanova i kuća – sve zgrade, stanovi i kuće odmah će se rekvirirati, njihovim stanarima ostaviće se potrebne odaje za stanovanje. Sve barake, nehigijenski stanovi i šupe u kojima ljudi žive moraju se zatvoriti, a stanovništvo koje je u njima boravilo preseliće se u zdrave stanove.

8. Ukidanje svih dugova. Proletarijat i njegovi saveznici bit će oslobođeni od poreza i svih dugova stvorenih dominacijom imperijalizma i kompradorske buržoazije.

9. Pomaganje svim narodima svijeta u svjetsko-istorijskom zadatku izgradnje socijalizma i ugnjetenim nacijama u njihovoj borbi protiv imperijalizma.

10. Sprovođenje neprekidnih kulturnih revolucija usmjerenih protiv revizionizma, kojima se sprečava ponovno pojavljivanje buržoazije i napreduje ka komunizmu. Napadi imperijalizma i revizionizma na takvu republiku biće sve žestiji, a klasna borba sve oštrija, što se više razvija komunizam i što se više premašuju kapitalistički odnosi. Tek onda kada komunizam postane organski sistem će klasna borba prestati biti neophodna.

Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije uvjeren je da se budućnost jugoslovenskih naroda sastoji iz nove demokratije, mira među narodima i socijalizma. Ali kako bi ovi programski zahtjevi postali stvarnost, proletarijat i njegovi saveznici prvo moraju osvojiti vlast. Revolucionarna epoha proletarijata zahtjeva od njega da primjenjuje takva borbena sredstva koja grupišu svu njegovu energiju, koja uvlače široke narodne mase u velike borbe, u akcije koje se završavaju otvorenim sukobom s buržoaskom državom. Svaka pomisao na sprovođenje socijalističke revolucije pomoću kompromisa s buržoazijom na terenu buržoaske demokratije jeste utopija. Iskustvo svih prijašnjih revolucija pokazale su nam da se novi društveni poredak može stvoriti samo u socijalnom ratu ugnjetenih narodnih masa protiv vladajuće klase koja izumire. Niti jedna partija, a posebno ne Komunistička partija, ne može za sebe da kaže da je revolucionarna ako se aktivno ne priprema za ovu neizbježnost.

Revolucionarna situacija će se razvijati neravnomjerno i samim tim proces jugoslovenske narodne revolucije neće biti ujednačen i brz proces, već dugotrajni proces skopčanih borbi različitih klasa i nacija. Pod rukovodstvom proletarijata, široke narodne mase će u borbi protiv kompradorske buržoazije obrazovati demokratske oblasti koje će služiti kao embrion diktature revolucionarnih klasa nad kompradorskom buržoazijom i njenim lakejima. I mada se Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije nada mirnim porazom kompradorske buržoazije i imperijalizma, iskustvo nas uči da imperijalizam i kompradorska buržoazija neće biti u stanju da tolerišu ovakve demokratske oblasti, koje će biti organizovane čas na selu čas u gradovima, te će neizbježno upotrebiti svoju oružanu silu kako bi ih razorile. Ovakva situacija zahtjeva od Komunističke partije Jugoslavije da organizuje narodnu armiju kao oruđe odbrane dobitaka širokih narodnih masa u procesu demokratske revolucije.

Proletarijat i široke narodne mase koje se hrvaju za vlast s kompradorskom buržoazijom moraju iskoristiti svoja preimućstva kako bi napala protivnika na njegove slabe strane. Kompradorska buržoazija je prvobitno jaka i nadmoćnost snaga je na njenoj strani, ona se oslanja na moderno oružje, logističke i proizvodne sposobnosti koje joj državna vlast obezbjeđuje. S druge strane, proletarijat je prvobitno slab ali se oslanja na visoko-svjesne revolucionarne narodne mase i vlastitu sposobnost da rukovodi revolucionarnim narodnim pokretom. Uzajamni odnos snaga dakle nije u korist proletarijata, ali ta prvobitna nadmoćnost neprijateljskih snaga nema apsolutni, već relativni karakter. Snagu neprijatelja podrivaju drugi, po njega nepovoljni faktori, istovremeno nadoknađujući našu slabost. S promjenama u ovom uzajamnom odnosu snaga, nastaje razvoj u etapama samog socijalnog rata i to je razlog za njegovu dugotrajnu prirodu.

Pokretačka snaga ovog razvoja je pravilno rukovanje protivrječnostima s kojima se zaraćene strane suočavaju. Partija se mora oslanjati na narodne mase i uspostavljati odgovarajuće metode rada s promjenama u objektivnoj situaciji kako ne bi stvorila organizacione okove za dalji razvitak dugotrajnog narodnog rata. Partija ima samo jedan osnovni cilj – osvajanje vlasti – i ovdje se ističe u potpunosti dijalektika izgradnje i uništenja. Partija i njena Narodna armija osvajaju oblasti podrške revolucionarnim nasiljem i kroz organizacije jedinstvenog fronta stvaraju novu vlast, razvijajući naknadno nove odnose.

Utoliko ukoliko proletarijat pravilno raspolaže sa svojim rezervama, vlast jedinstvenog fronta dobivat će sve veću podršku dok će stara vlast postajati sve više krha, fragmentirana i nesposobna da se održi u životu. Partizansko ratovanje postat će dopunjeno manevarskim ratovanjem, ali ostat će glavni oblik ratovanja.

Onda kada nadmoćnost snaga bude na strani proletarijata i širokih narodnih masa, Partija će jurišati naprijed da osvoji potpunu vlast u zemlji a neprijatelj će biti u potpunosti slomljen. Manevarski rat poprimit će glavnu ulogu, a partizansko ratovanje će ga dopunjavati. Tako će se kroz tri etape odviti dugotrajni revolucionarni proces kroz koji će klasa i narod savladati daleko jačeg neprijatelja i uspostaviti novu demokratsku vlast.

Kako bi se pripremio za ovu istorijsku neizbježnost, Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije iznosi sljedeći minimalni program:

MINIMALNI PROGRAM:

U trenutnim prilikama naše borbe komunisti u nastajanju koji preuzimaju odgovornost za sažeti zadatak rekonstituisanja Komunističke partije Jugoslavije kao ratne mašine klase, teže k sljedećem:

1. Borba protiv revizionizma i likvidacije – jer je glavna protivrječnost s kojom se komunisti danas suočavaju protivrječnost između rekonstitucije i likvidacije.

2. Borba za uklanjanje nacionalističke svijesti iz širokih narodnih masa i njena zamjena s internacionalističkom proleterskom svijesti – srpski radnik mora biti spreman da se „odrekne Kosova“.

3. Borba za uspostavljanje komitetskih glasila i štampe kroz koje se naši intelektualci u nastajanju obučavaju i naša linija brani.

4. Borba za sveobuhvatnu političku i teorijsku izgrađenost naših kadrova – kadrovi komiteta moraju u prvom redu voditi besprijekorne lične živote, jer se ne može odeliti politički rad člana komiteta od njegovog ličnog života. Kadrovi moraju imati poveznicu s masama, boljševičku skromnost i budnost, militantnu disciplinu i želju da iskreno izučavaju marksističko-lenjinističko-maoističku teoriju.

5. Borba za učešće u svim ekonomskim i političkim sukobima i zahtjevima s pozicije revolucionarnog proletarijata, objašnjavanje tih sukoba i zahtjeva sa stanovništva revolucionarne klasne borbe, osvajanje rukovodstva u tim borbama pomoću istrajnog i neumornog rada.

6. Borba za stvaranje masovnih demokratskih, antiimperijalističkih i komunističkih organizacija, s ciljem stvaranja povoljnog političkog okruženja za napor rekonstitucije Komunističke partije Jugoslavije.

7. Borba za oslobođenje političkih zatvorenika koje je reakcija zarobila.

8. Kroz sve gore navedeno, borba za razvijanje napora rekonstitucije i njegovo postepeno stapanje sa širokim narodnim masama.

Partija je jedinstvo između revolucionarne teorije i društvene prakse, izgraditi partiju znači izgraditi revolucionarni pokret. Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije odlučno odbija antiboljševičke „saveze“ s politicizovanom sitnom buržoazijom koja tvrdi da se „drugim sredstvima bori za isti cilj.“ Revizionizam je najgori neprijatelj proletarijata i revizionističke organizacije gore su po napor rekonstitucije nego otvoreni reakcionari.

Branit ćemo naše učenje marksizma-lenjinizma-maoizma, bez da ikada tražimo lažnu originalnost ili jeftinu popularnost.

Sigurni u svoj put i svjesni svoga cilja, proglašavamo da nema časnijeg zadatka od tog kojeg smo se mi latili – biti crveni borac pod zastavom marksizma-lenjinizma-maoizma, pod zastavom svjetske proleterske revolucije. Budimo ti ljudi kojima će pripasti istorijska počast da su otvorilu eru maoizma na prostoru bivše Jugoslavije! Pokažimo da smo vrijedni te počasti, razvijmo napor rekonstitucije!

SMRT REVIZIONIZMU! ŽIVIO MARKSIZAM-LENJINIZAM-MAOIZAM, PRVENSTVENO MAOIZAM!

ŽIVJELA KOMUNISTIČKA PARTIJA JUGOSLAVIJE I NJEN BOLJŠEVIČKI IV. KONGRES!

ZA REKONSTITUCIJU KOMUNISTIČKE PARTIJE JUGOSLAVIJE!

STATUT

1. IME I CILJ

Čl. 1. Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije ima za cilj: Da u kupeli klasne borbe izvrši rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije kao ratne mašine klase proletarijata u cilju oslobođenja proletarijata i svih potištenih slojeva narodnih masa zavođenjem besklasnog socijalističkog društva. Teorijska osnova koja usmjerava naše ideje jeste marksizam-lenjinizam-maoizam.

2. ČLANSTVO

Čl. 2. Članovi mogu biti samo ona lica oba pola s navršenih 18 godina koja usvajaju Program i Statut komiteta i obavezuju se da će u komitetu raditi, ispunjavati sve odluke nadležnih tijela, uredno plaćati članarinu i to pismeno izjave u svojoj prijavi.

Čl. 3. Za prijem u članstvo, traži se odobrenje Centralnog komitetskog vijeća (CKV.)

Čl. 4. Mjesne organizacije komiteta imaju pravo u pisanoj formi podnijeti zahtjev za članstvo u ime bilo kojeg lica čija se ispravnost može dovoljno utvrditi.

Čl. 5. Za lica čija se ispravnost ne može dovoljno utvrditi, mjesne organizacije komiteta mogu postaviti kao uslov za primanje u organizaciju period u roku od šest mjeseci, da svojim radom dadu dovoljno dokaza o svojoj ispravnosti prema komitetu.

Čl. 6. Svaki član komiteta koji mijenja mjesto djelovanja mora to prijaviti sekretaru mjesne organizacije. Za prelaz u drugu zemlju potrebna je dozvola CKV-a.

Čl. 7. Članovima komiteta ne mogu ostati oni koji ne izvršavaju svoje obaveze prema Komitetu, koji svojim postupcima škode njegovom ugledu i koji povrjeđuju Program i Statut komiteta.

3. STRUKTURA KOMITETA

Čl. 8. Komitet za rekonstituciju Komunističke partije Jugoslavije izgrađen je na bazi demokratskog centralizma. Demokratski centralizam pretpostavlja univerzalnu i potpunu slobodu kritike, dotle dokle ta kritika ne narušava odlučno i jedinstveno djelovanje komiteta.

Čl. 9. Svaki organ komiteta mora biti izabran na skupštinama članova, konferencijama i kongresima rekonstitucije.

Čl. 10. Svaki organ komiteta mora periodično položiti izvještaj o svom radu CKV-u i pred članovima komiteta koji su ga birali.

Čl. 11. U rješavanju lokalnih pitanja svaka organizacija komiteta je autonomna, u okviru postojećih odluka i direktiva komiteta.

Čl. 12. Najviša instanca svake organizacije komiteta jeste plenarna skupština članstva na kojoj se bira izvršni organ koji rukovodi cjelokupnim tekućim radom organizacije.

Čl. 13. Šema partijske strukture je sljedeća:

1. za radno mjesto, ulicu, univerzitet itd; sekretar/sekretarijat ćelije.

2. za teritoriju mjesta, sela, grada; mjesna konferencija ili skupština – mjesni sekretarijat.

3. za čitav prostor djelovanja; kongres, zemaljska konferencija – Centralno komitetsko vijeće

Čl. 14. Za obavljanje pojedinih zadataka, komitet imenuje naročite organe-komisije, na primjer: žensku, agitaciono-propagandističku, za rad među nacionalnim manjinama i migrantima itd. Ove organizacije su podređene nadležnom organu komiteta, rade prema njegovim direktivama i sprovode svoju odluke preko njega.

4. ĆELIJA

Čl. 15. Osnovna organizacija komiteta jeste ćelija na radnom mjestu, fakultetu, ulici itd. Ćelija se osniva od strane najmanje dva člana i to uz potvrdu Mjesnog komiteta, a ako on još uvijek nije uspostavljen na prostoru djelovanja ćelije, onda uz potvrdu CKV-a.

Čl. 16. Od članova koji nisu zaposleni u preduzećima ali se dalje ne školuju (sitne zanatlije, domaćice, penzioneri itd) obrazuje se ulična ćelija ili se oni dodjeljuju jednoj od najbližih ćelija.

Čl. 17. Zadaci ćelije jesu: Sprovođenje rada među narodnim masama kroz sistematsku komunističku agitaciju i propagandu, kulturni i prosvetni rad među članovima, pridobivanje novih članova, širenje literature komiteta, učešće u svim ekonomskim i političkim sukobima i zahtjevima s pozicije revolucionarnog proletarijata, objašnjavanje tih sukoba i zahtjeva sa stanovništa revolucionarne klasne borbe, osvajanje rukovodstva u tim borbama pomoću istrajnog i neumornog rada, učešće u životu komiteta.

Čl. 18. Za rukovođenje tekućim radom, raspodjelu posla među članovima ćelije, održavanje veze s nadležnom instancom komiteta i naplatu članarine, bira se na svaka tri mjeseca sekretar ćelije. Utoliko ukoliko ćelija ima više od deset članova, bira se sekretarijat od tri člana.

5. MJESNI KOMITET

Čl. 19. Mjesna organizacija sastoji se od svih ćelija na teritoriji jednog mjesta. Najviša instanca u jednom mjestu jeste mjesna skupština, koja se održava redovno najmanje jedanput mjesečno. Vandrednu skupštinu saziva Mjesni komitet po potrebi i na zahtjev najmanje trećine članova.

Čl. 20. Za rukovođenje radom svih organizacija svoga mjesta, kontrolisanja njihovog rada, vođenja registracije svih članova, priređivanja skupština, organizovanja predavanja itd., osnivanja novih ćelija, rukovanja s mjesnom komitetskom blagajnom, davanja mjesečnog izvještaja CKV-u, bira se na svaka tri mjeseca na mjesnoj skupštini sekretar Mjesnog komiteta. Utoliko ukoliko Mjesni komitet ima više od deset članova, bira se sekretarijat od tri člana, a ako ima više od dvadeset članova, bira se sekretarijat od pet članova.

6. ZEMALJSKA KONFERENCIJA

Čl. 21. Zemaljska konferencija sastaje so po pravilu jedanput godišnje. Ključ za saziv zemaljske konferencije određuje CKV. Na njoj su zastupljene sve teritorije preko delegata koje biraju mjesni komiteti. Centralno komitetsko vijeće može pozvati bilo kojeg člana na zemaljsku konferenciju sa savetodavnim glasom.

Čl. 22. Odluke zemaljske konferencije stupaju na snagu pošto ih potvrdi Centralno komitetsko vijeće.

7. KONGRES REKONSTITUCIJE

Čl. 23. Kongres rekonstitucije je najviša instanca u komitetu, njega saziva Centralno komitetsko vijeće, onda kada ono smatra da je to blagovremeno i u korist napora rekonstitucije.

Čl. 24. Saziv Kongresa i njegov dnevni red moraju biti saopšteni članovima komiteta najmanje mjesec dana prije njegovog održavanja.

Čl. 25. Kongres rekonstitucije:

1. prima izvještaje Centralnog komitetskog vijeća;

2. odlučuje o programskim pitanjima komiteta

3. donosi odluke o svim političkim, taktičkim i organizacionim pitanjima

4. bira Centralno komitetsko vijeće

Čl. 26. Delegate za Kongres rekonstitucije biraju mjesne konferencije. U posebnim prilikama, a s dozvolom Centralnog komitetskog vijeća, delegate mogu imenovati ćelije bez mjesne konferencije, ili se Kongres rekonstitucije može zamijeniti zemaljskom konferencijom.

8. CENTRALNO KOMITETSKO VIJEĆE

Čl. 27. Centralno komitetsko vijeće je najviši organ komiteta za vrijeme dok Kongres rekonstitucije ne radi. On zastupa komitet pred inostranim organizacijama i partijama, obrazuje različite komitetske organe, rukovodi cjelokupnim političkim i organizacionim radom komiteta, imenuje redakcije centralnih organa, koje rade pod njegovim rukovodstvom i kontrolom, rukovodi svim poslovima koji imaju važnost za cijeli komitet, raspoređuje snage komiteta i upravlja centralnom blagajnom. Centralno komitetsko vijeće se sastaje najmanje jedanput tromjesečno.

Čl. 28. Broj članova Centralnom komitetskog vijeća određuje Kongres rekonstitucije.

Čl. 29. Centralno komitetsko vijeće bira iz svoje sredine lica za razne grane svoga rada (kao: organizacija, rad na selu, agitacija i propaganda itd.).

Čl. 30. Centralno komitetsko vijeće dijeli zemlju na oblasti i u slučaju potrebe mijenja njihove granice. Ono može postojeće organizacije, prema političkim i ekonomskim potrebama rekonstitucije, teritorijalno spajati ili dijeliti.

9. FINANSIJE KOMITETA

Čl. 31. Sredstva za sve organizacije komiteta se pribavljaju: stalnom mjesečnom članarinom, sakupljanjem dobrovoljnih priloga, preko preduzeća komiteta itd.

Čl. 32. Visinu članarine kao i skalu raspodjele od ćelije do Centralnog komitetskog vijeća određuje Kongres ili Centralno komitetsko vijeće.

Čl. 33. Član komiteta koji bez dovoljno opravdanih razloga ne podmiri članarinu za dva mjeseca smatraće se da je istupio iz komiteta. Ovo će se saopštiti na sastanku njegove ćelije. Nezaposlene članove kao i invalide ćelija oslobađa od plaćanja članarine.

10. DISCIPLINA

Čl. 34. Najstroža boljševička disciplina je najveća dužnost svih članova komiteta i svih njegovih organizacija. Odluke Kongresa, Centralnog komitetskog vijeća i svih viših instanci komiteta moraju se brzo i tačno sprovoditi.

Čl. 35. Prekršaj discipline povlači sa sobom kazne od strane nadležnih organa. Kazne mogu biti:

1. za organizaciju – ukor, strogi ukor, raspuštanje organizacije i preregistracija članova.

2. za pojedine članove – ukor, strogi ukor, smenjivanje s funkcije, privremeno isključenje i konačno potpuno isključenje iz komiteta.

Čl. 36. Odluke o prekršajima discipline donose nadležne instance komiteta. Predlog o isključenju podnosi skupština nadležne organizacije Centralnom komitetskom vijeću, čija je odluka izvršna.

11. ZAVRŠNA ODREDBA

Čl. 37. Ovaj statut, odobren od Centralnog komitetskog vijeća, ima privremeni značaj i važi sve do prvog redovnog kongresa rekonstitucije.

CENTRALNO KOMITETSKO VIJEĆE KR-KPJ